وب‌سایت رسمی فرزاد فره‌وشی

Official Website Of Farzad Farahvashi

کارگردان | تدوین‌گر | گوینده | پژوهش‌گر ، سندپژوه و مجموعه‌دار تآتر معاصر ایران

Director | Montor | Narrator | Researcher Of Theatre & Collector

فیلم‌های تازه منتشر شده

اخبار

ادامه‌ی مسیر

فره‌وشی در سال‌های اخیر نیز فعالیت خود را در سه حوزه‌ی اصلی مستندسازی، پژوهش و فعالیت فرهنگی ادامه داده است و هم‌زمان با تولید و توسعه‌ی پروژه‌های مستند، در زمینه‌ی نشر نیز فعالیت می‌کند.

او مدیرمسئول انتشارات وَزان است و این فعالیت را در امتداد دغدغه‌های پژوهشی و فرهنگی خود دنبال می‌کند.

عضویت در انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند خانه‌ی سینما، انجمن صنفی تهیه‌کنندگان مستقل سینمای مستند ایران و انجمن نویسندگان، منتقدان و پژوهشگران خانه‌ی تآتر، بخشی از حضور حرفه‌ای او در حوزه‌های مختلف فرهنگی و هنری است.

مسیر حرفه‌ای فرزاد فره‌وشی را می‌توان تلاشی پیوسته برای تولید اثر، پژوهش، گردآوری اسناد و حفظ بخشی از حافظه‌ی فرهنگی و هنری معاصر ایران دانست؛ مسیری که در آن فیلم‌سازی، پژوهش و مستندسازی نه فعالیت‌هایی جدا از یکدیگر، بلکه اجزای یک فرایند واحد بوده است.
***

 فرزاد فره‌وشی در مراسم رونمایی سریال روزنه‌ی آبی دیدگاه خود را این‌گونه بیان کرد: در فرهنگ ما عادتی به نام ثبت و ضبط وقایع تاریخی به طور جدی وجود ندارد. به همین دلیل بیشتر جامعه به دنبال نمونه و قهرمان های خارجی است در حالی ما منبع غنی و بکری از جریان سازان در ادوار مختلف داریم. نمی‌دانم اگر فردوسی بزرگ در آن سی سال زحمت، اگر بخش مهمی از رویدادها و فرهنگ پیش از خود را برای ما به یادگار نمی‌گذاشت حال امروز فرهنگ ما چه بود؟
“وی در آثارش سعی در ساده گویی یک موضوع مهم دارد. مستندگونگی و عدم موضع در بیان موضوع از تکنیک های بیانی وی محسوب می شود. در سریال روزنه‌ی آبی که نه سال تولید آن زمان برده است و سیصد و یک هنرمند هم‌کاری کرده‌اند یک روایت شفاهی از آغاز تآتر نوین ایران با محوریت “شاهین سرکیسیان” است. او در انتقاد به وضع ناهموار اکران و پخش فیلم های تجربی و مستند گفته است: ما از سال ۱۳۹۵ با سریال مستند روزنه آبی  که ۹ سال تولیدش به طول انجامید، وارد شبکه‌ی نمایش خانگی شدیم. اما از همان ابتدا با مشکلاتی روبرو بودیم. پخش‌کننده‌ها، پخش آثار مستند را قبول نمی‌کنند و اگر هم بخواهند قبول کنند درصد یا قیمت بالایی را از فیلم‌ساز می‌گیرند(خارج از عرف)، به همین دلیل از آن هم‌کاری با آنها گذشتیم. در حالی‌که ما پیش از آن‌که بخواهیم تکثیر و بسته‌بندی کارهایمان را انجام دهیم با آنها صحبت کردیم که ببنیم چه تعدادی باید آماده کنیم ولی دیدیم اصلاً از اثر ما استقبال نمی‌کنند با وجود آن‌که این مستند بار تبلیغاتی خوبی داشت و اوّلین سریال مستند درباره‌ی تآتر و افرادی بود که جلوی دوربین قرار گرفته بودند و مدت‌ها هم از آنها خبری وجود نداشت. “فقط کارهای عامه پسند و سریال‌ها مورد توجه پخش‌کنندگان قرار می‌گیرد” او در مصاحبه‌ای گفته است که وقتی من دیدم شرایط پخش به این صورت است، تصمیم گرفتم خودم به طور شخصی کار پخش فیلم را انجام دهم. روزنه‌ی آبی در دی ماه ۱۳۹۵ و دو ماه بعد فیلم دیگری به نام “رقص دایره” رونمایی شد. فرزاد فره‌وشی بارها در گفتگوهای گوناگون از مشکلات پخش فیلم‌های تجربی یا مستند گفته که هیچ‌کدام از پخش کننده‌ها حاضر به هم‌کاری در این موارد نیستند و فقط فیلم‌های عامه پسند را می‌پذیرند. وی در سال ۱۳۹۸ برای فیلم “من قناد هستم” با مشکل اکران در سینما مواجه شد.”

درباره

فرزاد فره‌وشی فیلم‌ساز، مستندساز، پژوهشگر و مستندسازِ تآتر، تدوینگر، تهیه‌کننده و گوینده است. فعالیت حرفه‌ای او بیش از دو دهه در حوزه‌های سینما، تآتر، پژوهش، مستندسازی و فعالیت‌های فرهنگی ادامه داشته و بخش مهمی از کارنامه‌اش به ثبت و مستندسازی رویدادها، شخصیت‌ها و جریان‌های فرهنگی و هنری ایران اختصاص دارد.

وی فعالیت هنری خود را از سال‌های نوجوانی و با تآتر آغاز کرد و در مدرسه‌ی هنر و ادبیات صداوسیما زیر نظر رضا فیاضی، آموزش بازیگری دید. در همان سال‌ها در چند مجموعه‌ی نمایشی تلویزیونی به‌عنوان بازیگر حضور داشت. نخستین تجربه‌ی فیلم‌سازی او نیز به اواخر دهه‌ی ۱۳۷۰ بازمی‌گردد.

او پس از ادامه‌ی تحصیل در رشته‌های علوم‌تجربی و گرافیک، تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته‌ی کارگردانی تآتر ادامه داد. تجربه‌ی هم‌زمان در تآتر، تلویزیون، تصویربرداری و تدوین، به‌تدریج مسیر اصلی فعالیت حرفه‌ای او را به‌سوی مستندسازی سوق داد.

از اوایل دهه ۱۳۸۰، فعالیت گسترده‌ای در تولید فیلم‌های مستند با موضوعات فرهنگی، اجتماعی، هنری و تاریخی آغاز کرد. در این دوره، همکاری با نهادهای آموزشی و فرهنگی و تولید مجموعه‌ای از آثار تصویری، بخش مهمی از فعالیت حرفه‌ای او را تشکیل داد.

مستندسازی؛ پژوهش و ثبت حافظه‌ی فرهنگی

بخش متمایز کارنامه‌ی فره‌وشی، پیوند میان مستندسازی و پژوهش است. در بسیاری از پروژه‌های او، فیلم تنها وسیله‌ای برای روایت یک موضوع نیست؛ بلکه حاصل سال‌ها جست‌وجوی منابع، گفت‌وگو با شاهدان و صاحب‌نظران، گردآوری اسناد و تصاویر و ثبت اطلاعاتی است که در منابع موجود پراکنده یا کم‌تر دیده شده‌اند.

این رویکرد در پروژه‌ی «روزنه‌ی آبی» به شکل گسترده‌ای دنبال شد. پژوهش این مجموعه از سال ۱۳۸۶ آغاز شد و در جریان تحقیق، دامنه‌ی پروژه از بررسی زندگی و فعالیت‌های شاهین سرکیسیان به بخش وسیع‌تری از تاریخ تآتر نوین و معاصر ایران گسترش یافت. فره‌وشی در این مسیر با مراجعه به کتابخانه‌ها، بایگانی‌های شخصی و منابع کم‌تر در دسترس، تلاش کرد بخشی از اسناد و روایت‌های پراکنده‌ی تاریخ تآتر را گردآوری و ثبت کند.

حاصل این رویکرد، مجموعه‌ای پژوهشی و مستند بود که در آن صدها نفر به شکل‌های گوناگون در تولید و تکمیل اطلاعات مشارکت داشتند و بخش قابل‌توجهی از تاریخ تآتر ایران از طریق گفت‌وگو، اسناد، تصاویر و روایت‌های شفاهی ثبت شد.

«روزنه‌ی آبی» همچنین از نخستین تجربه‌های جدی وی در شکل‌دادن به مستند پژوهشیِ دنباله‌دار و بلند درباره‌ی تاریخ تآتر ایران بود؛ تجربه‌ای که بعدها زمینه‌ی ادامه پژوهش‌های او درباره‌ی شخصیت‌ها، جریان‌ها و رویدادهای تآتری را فراهم کرد.

رویکردی مبتنی بر ثبت، نه قضاوت

در آثار پژوهشی فره‌وشی، تلاش بر این بوده است که فیلم‌ساز تاحدامکان نقش راوی و ثبت‌کننده را حفظ کند و قضاوت درباره‌ی شخصیت‌ها و وقایع را به مخاطب واگذار کند. به همین دلیل، گردآوری اسناد، روایت‌های دست‌اوّل و شهادت شاهدان، جایگاه ویژه‌ای در روش کاری او دارد.

این شیوه، به‌خصوص در پروژه‌های مرتبط با تاریخ تآتر، فرهنگ و مسائل اجتماعی، باعث شده است که بخشی از آثار او فراتر از یک فیلم مستقل، به‌عنوان منابع تصویری برای شناخت یک دوره یا موضوع قابل استفاده باشد.

موضوعات اجتماعی و فرهنگ‌سازی

فره‌وشی در کنار فعالیت‌های تاریخی و هنری، بخشی از کارنامه‌ی خود را به موضوعات اجتماعی و فرهنگ‌سازی اختصاص داده است. او از نخستین فیلم‌سازان ایرانی بود که به طور رسمی و در قالب تولید و عرضه‌ی مستند، موضوع حمایت از حقوق حیوانات و فرهنگ‌سازی درباره‌ی نحوه‌ی برخورد با حیوانات را پیگیری کرد و در این زمینه دو فیلم مستند ساخت.

در کارنامه‌ی او همچنین آثاری درباره‌ی مسائل فرهنگی، هنری و اجتماعی، از جمله موضوعات مرتبط با موسیقی، تآتر، تلویزیون و دیگر حوزه‌های هنر دیده می‌شود. انتخاب موضوعاتی که کم‌تر مورد توجه مستندسازان قرار گرفته است و تلاش برای ثبت آن‌ها، یکی از ویژگی‌های ثابت مسیر حرفه‌ای اوست.

«اولین‌ها» در کارنامه حرفه‌ای

توجه به موضوعات کم‌تر کارشده و ثبت تجربه‌هایی که پیش از آن نمونه‌ی مشخصی از آن‌ها در سینمای مستند ایران وجود نداشته، از ویژگی‌های مهم کارنامه‌ی فره‌وشی است. در میان این تجربه‌ها می‌توان به ساخت نخستین سریال تحلیلی و پژوهشی بلند درباره‌ی تاریخ تآتر ایران و همچنین تجربه‌های مستند او در حوزه‌ی حمایت از حقوق حیوانات و فرهنگ‌سازی در این زمینه اشاره کرد.

او در این مسیر، به‌جای تمرکز صرف بر تولید آثار مستقل، در پی ایجاد مجموعه‌هایی بوده است که بتوانند به‌عنوان اسناد تصویری و منابع پژوهشی برای نسل‌های بعد نیز قابل استفاده باشد.

در حال تولید

سریال صحنه پیوسته به جاست

 مستند / شخصیت نگاری / تاریخ‌نگاری 

تهران، نبش رشت

فیلم : مستند / مکان نگاری

مسدود

مستند / اجتماعی

پایان و پخش پروژه‌ها

تماشاگران و هنرمندان می‌گویند